Friday, April 27, 2012

უმანკოების მუზეუმი

კარგი, ორჰან ფამუქი წერს რთულად და დახლართულად;
გრძნობებისა და ემოციების აღწერაში არის საშინლად გადამღლელი (მაგრამ ეს გადამღლელობაა სწორედ, ნაწარმოებში ბოლომდე რომ შეჰყავხარ);
ორჰან ფამუქი არის მწერალი, რომელიც ქალაქური ტიპის რომანებს წერს.

ჰო, დიდი ვერაფერი, მაგრამ ისე წერს, რომ იმ ქალაქის ქუჩებში ხეტიალს მოგანდომებს, ადრე რომ არასოდეს გიზიდავდა, ახლა კი, თითქმის, ოცნების ქალაქად ქცეულა.

ბევრისგან გამიგია, რომ ფამუქი არ უყვართ. არ უყვართ იმ სიმძიმის გამო, რომელსაც მეტ-ნაკლებად შეიცავს მისი ნაწარმოებები;

 არ უყვართ თურქეთში გასაგები მიზეზების გამო (ხშირ შემთხვევაში ვერ იტანენ და, უმჯობესია, თურქეთში თურქებთან მისი სახელის ხსენებას, ყოველი შემთხვევისათვის, მაინც მოვერიდოთ), მაგრამ  მე იცით რატომ მომწონს? ფამუქი ყველა თავის უზარმაზარ რომანში, თურქეთზე წერს და 70-იანი წლების თურქეთის პრობლემები ისეთი ახლობელია 2011 წლის საქართველოსთვის, რომ ძნელია ცდუნებას გაუძლო.

 "უმანკოების მუზეუმი" ბოლოს წინა რომანია (ბოლო 2010-ში გამოვიდა), 70-იანი წლების თურქულ საზოგადოებასა და პრობლემებს აღწერს (ჩემი აზრით, საბჭოთა კავშირსა და მაშინდელ თურქეთს შორის, დიდი განსხვავება არ ყოფილა, თუ იქ წელიწადში სამჯერ მომხდარ რევოლუციებს არად ჩვაგდებთ). რომანში ერთი სიყვარულის ისტორიაა (ჭკუიდან შემშლელი და ავადმყოფური, პრინციპში, რომელიც მე ჯერ არ მესმის) და რომანს მთავარ ლაიტმოტივად ქალიშვილობის თემა გასდევს.

ფამუქის ვერც ერთ ნაწარმოებში იგებ, რეალურია მისი ამბები თუ გამოგონილი. ყველგან არის ორჰან ბეი, რომელიც მთავარ გმირს შემოჰყავს.

არ ვიცი, მართალია თუ არა ქემალისა და ფუსუნის სიყვარული ისტორია, მართლა მოუყვა თუ არა ქემალი ფამუქს ამ ავადმყოფური სიყვარულის ისტორიას, მაგრამ ფაქტია, რომ დღეს, ჩუქურჯუმას ქუჩაზე, სტამბულიში, იქ, სადაც ფუსუნი ცხოვრობდა, უმანკოების მუზეუმი იხსნება. მუზეუმი, სადაც ყველა იმ ნივთს გამოფენენ, რომელიც ქემალისა და ფუსუნის სიყვარულის ისტორიას ასახავს.

ნივთები ორჰან ფამუქმა საკუთარი ხელით შეაგროვა. როგორც, ვიცი, რომანს რამდენიმე წელი წერდა, იდეა, ათი წლით ადრე მოუვიდა.

რას არ მივცემდი, რომ ახლა ჩუქურჯუმაზე, იმ ვარდისფერი შენობის წინ ვიდგე, სადაც რამდენიმე საათში ის მუზეუმი გაიხსნება, რომლის მონახულებაც ჩემს უახლოეს ოცნებას წარმოადგენს.
ვაღიარებ, რომ ძალიან მშურს "დიოგენეს" მესვეურებისა ("დიოგენე", როგორც გამომცემელი, რომელმაც ეს წიგნი პირველად გამოსცა, ისეა მიწვეული) და იმ ქართველი ჟურნალისტების, რომლებიც გახსნის ცერემონიალს დაესწრებიან. ვეჭვიანობ, რომ შეიძლება მათ არც კი იცოდნენ, რამხელა რაღაცაა ფამუქის ნაწარმოებები.

პრინციპში, ბილეთი მაქვს. რუკაც, რომელიც წიგნის ბოლოსაა დახატული. სტამბულში ჩასვლისას გზა არ დამებნევა და, იმედი მაქვს, მუზეუმში ჩემი ბილეთით მისულს, გიდად ორჰან ბეი დამხვდება.


ეჰ...
მანამდე წავალ, "სტამბულს" წავიკითხავ და ჩემს საყვარელ მწერალს საქართველოში დაველოდები.
 
Powered by Blogger