Tuesday, June 19, 2012

ახალგაზრდული ბოდვანი

გოეთე გერმანელებისათვის ისეთივე წმინდანია, როგორც ჩვენთვის ილია ჭავჭავაძე. მართალია, ამ უკანასკნელივით მას ერის წინამძღოლობაზე არ დაუდია თავი, მაგრამ გერმანულ ლიტერატურაში ის განცალკევებულ ადგილზე დგას.

გერმანიის რომელიღაც მიყრუებული სოფლის სკოლაში, თუ სადმე ქართულს ასწავლიან, ბავშვს პირველად ქართულ ლიტერატურას გააცნობენ და აუცილებლად წააკითხებენ ჭავჭავაძის "კაცია-ადამიანს?!" თუ "ოთარაანთ ქვრივს". ჰოდა, აბა, გორში ჩემი სკოლა რა (ფაქტობრივად) ერთადერთი გერმანულენოვანი სკოლა იქნებოდა, გამარჯობის ნაცვლად, ქალბატონი რუსუდანი გოეთეს ლექსებით რომ არ შემოგვგებებოდა.

გოეთე, შილერი, ლესინგი, ჰაინე.. გერმანული "ერქლერუნგის", იგივე განმანათლებლობის წარმომადგენლები, ჩემი სკოლის პერიოდთან მჭიდროდ არიან გადაჯაჭვულნი. მათ შორის, განსაკუთრებით, ჰაინე და მისი "Die Lorelei " მიყვარდა (მიუხედავად იმისა, რომ გერმანული ენის გამოთქმაზე 24/7-ზე კაიფობთ, ვისაც ეს ლექსი მოსმენილი გაქვთ, შინაარსის გაუგებრადაც იგრძნობთ იმ მელოდიურობას, რომელმაც, ვინ იცის, იქნებ, გალაკტიონიც კი გაგახსენოთ), ყოველთვის ვჩუყდებოდი შილერის უსამართლო სიკვდილზე და გოეთე არ მიყვარდა, რადგან ისეთი რთული ლექსები ჰქონდა, ვერ ვერეოდი. მიუხედავად ამისა, ძალიან მინდოდა,"ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი" ორიგინალში წამეკითხა და რომ ვერ ვიშოვე, წლების შემდეგ, იძულებული გავხდი, მშობლიურ თარგმანს დავჯერებოდი.

ვერ ვიტყვი, რომ აღფრთოვანებული დავრჩი. შეიძლება იმიტომაც, რომ გამოცდისათვის ერთ დღეში მომიწია წაკითხვამ. მიუხედავად იმისა, რომ მე და ვერტერი თითქმის, ერთი ასაკის ვიყავით, მეც მქონდა მსგავსი სულიერი ბრძოლები, ჩვენი აზროვნებები ერთმანეთისაგან მაინც განსხვავდებოდა და ამ განსხვავებაში მარტო სამსაუკუნოვან სხვაობას არ ვგულისხმობ.

სიყვარული, რომელიც აღგვაფრთოვანებს და წარუმატებლობის შემთხვევაში, თვითმკვლელობამდეც მიგვიყვანს, მეგობარი, რომელსაც მხოლოდ ეგოისტურად, საკუთარი თავის შეხსენებისათვის ვწერთ, ცოტა არ იყოს, მეხამუშება, თუმცა ვიცი, რომ თანამედროვე სამყაროშიც არსებობენ გამოუსწორებელი გოგო-ბიჭები, რომლებიც სიყვარულისთვის თვითმკვლელობაზეც მიდიან.

მიუხედავად იმისა, რომ "ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანს" სიყვარული ერთგვარ ლაიტმოტივად გასდევს, ნაწარმოების ძირითადი არსი, მაინც საკუთარ თავთან ბრძოლაა. ის, რაც თითოეულ ჩვენგანს, საკუთარი თავისთვის ფრიად მნიშვნელოვანი კითხვის: ვინ ვარ მეს? დასმის შემდეგ გამოგვივლია. როცა უამრავი რაღაცის გაკეთება გვინდა და ვგრძნობთ, რომ ძალიან პატარები ვართ, რომ არ შეგვწევს ფიზიკური ძალა და არც დრო გვყოფნის, რათა ყველაფერი მოვასწროთ.

ალბათ, არამარტო მე მიმაჩნია, რომ გოეთეს შემოქმედების მწვერვალი "ფაუსტია". ნაწარმოები, რომელშიც უამრავი რამ არის თავმოყრილი და რომელიც სავსეა პირდაპირი თუ ირიბი მნიშვნელობებით. თითოეულ ჩვენგანს გაგვიგია სამეცნიერო ჯგუფების შესახებ, რომლებიც იკვლევენ, ამა თუ იმ ნაწარმოებში, რა იგულისხმა ავტორმა რომელიღაც წინადადების მიღმა, ან რა ფარული კოდი ჩადო ნახატში. რაც მეტი დრო გადის, სულ მგონია, რომ ასეთ მეცნიერებს სამუშაო არ გამოელევათ, რადგან ათასი ვარაუდის გამოთქმა შეიძლება. არ ვიცი, არსებობს თუ არა ფაუსტოლოგია, მაგრამ ვფიქრობ, გოეთეს ეს ნაწარმოები, ნამდვილად იმსახურებს ახალ პროფესია - ფაუსტოლოგს.

ჰოდა, პოსტი რაღაც, გრძელი გამომივიდა, თუმცა მინდა გითხრათ, რომ ამ კვირაში 50 წიგნთან ერთად,  გოეთეს "ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი" და "შერჩევითი ნათესაობა" გამოვა.
სხვათაშორის, ეს უკანასკნელი წაკითხული არ მაქვს და დიდი ინტერესითაც ველოდები.




 
Powered by Blogger