Saturday, December 21, 2013

ბავშვები, რომლებსაც სურვილები აუსრულებელი რჩებათ

თეა ჩემი კლასელი იყო. ცხრა წელი გავატარეთ ერთ კლასში, სხვადასხვა მერხთან. მერე გათხოვდა. არა, ამაში გასაოცარი არაფერია, მაგრამ მეათე კლასში ახალი გადასულები ვიყავით, რომ გათხოვდა. მას მერე არ მინახავს, მხოლოდ გოგოების ჭორაობა მესმოდა.
თითქმის, ათი წელი გავიდა და ახალახან შემხვდა ერთ-ერთ საავადმყოფოში. შეცვლილიყო, თმაზე მელირება ჰქონდა გაკეთებული და 5-6 წლის ბავშვთან ერთად მოდიოდა. ისევ თვითონ მიცნო. ორი სიტყვა გავცვალეთ და ბავშვიც გამაცნო - თემუკა. იქვე, კაფეში ჩამოვსხედით, რომელიც, რატომღაც, კორპუსის შიდა ეზოში მოწყობილ სპორტულ მოედანს გადაჰყურებდა. ბავშვები ფეხბურთს თამაშობდნენ. თემუკა, ერთდროულად, ნაღვლიანი და აღტაცებული თვალებით მიაშტერდა. თეამ კი თვალები დახუჭა.

იუვენილური ართრიტი აქვს, ორი წლის წინ დაგვიდგინესო, მითხრა და სიგარეტი ნერვიულად მოქაჩა. მერე მოჰყვა და მოჰყვა. ისე, როგორც საკუთარი პრობლემების შესახებ ჰყვებიან ადამიანები. ოღონდ ეს უფრო სერიოზულია, ვიდრე ვიღაც ბიჭის მოწონება, შეყვარებულთან ჩხუბი, სამსახურში ბევრი მუშაობა და ა.შ.

იუვენილური ართრიტი იშვიათ დაავადებებში გადის. იმ კატეგორიაში, მსოფლიოს მოსახლეობის მხოლოდ 6-8%- რომ სჭირს. ის ბავშვებს 6 თვიდან 16 წლამდე ასაკში ემართებათ. აზიანებს სახსრებსა და თვალებს. ნელ-ნელა, ბავშვებს მოძრაობა ეზღუდებათ, სახსრები სტკივათ.. თეა ამბობს, ყველაზე საშიში ისაა, ყბის სახსარი არ დაზიანდეს, თორემ  მერე საჭმელსაც ვერ შეჭამსო.

მერე გაიხსენა, ყველაფერი როგორ დაიწყო მაღალი სიცხით, გამონაყარით, სახსრების ტკივილით.. გვეგონა გაცივდა და ვირუსი შეეყარაო. გვიან მიხვდნენ, რომ საქმე არც ისე მარტივად იყო.  მას შემდეგ ექიმებთან გამუდმებით დადიან. ახლა თემუკას სახსრებიდან ნემსით სითხეს უღებენ და სპეციალურ ინექციას უტარებენ. ეს მკურნალობის პირველი ეტაპია; მეორე  სტეროდებზე გადასვლაა, მესამე კი - ბიოლოგიური პრეპარატი, რომელიც ძვირი ღირს.

არადა, იუვენილური ართრიტისდროს ბავშვის  აქტივობის შენარჩუნება შესაძლებელია.. საქართველოშიც არის ამის არაერთი მაგალითი. არსებობს მკურნალობის სამი გზა: მკურნალობას არასტეროიდული მედიკამენტებით იწყებენ, შემდეგ სტეროდებზე გადადიან, ბოლოს კი იმედად ბიოლოგიური პრეპარატები რჩება. სტეროიდების გამოყენებას ექიმები ერიდებიან. იმიტომ, რომ ბევრი ისეთი გვერდითი მოვლენა აქვს,  როგორიცაა დიაბეტი, ზრდაში ჩამორჩენა.. ბიოლოგიურ პრეპარატს რაც შეეხება, ის ბავშვების მობილური აქტივობის შენარჩუნებას უწყობს ხელს. პრქტიკულად, ეხმარება ბავშვებს, სერიოზული დაზიანებების გარეშე მიაღწიონ ზრდასრულ  ასაკს. ივუინელური ართრიტის სამკურნალო ბიოლოგიური პრეპარატები ძვირია  ერთი ოჯახისათვის, მაგრამ ეს თანხა ბევრი არ არისსახელმწიფოსთვის. ამჟამად 14 ბავშვს გადაუდებლად ესაჭიროება  ბიოლოგიური პრეპარატით  მკურნალობა. წინააღმდეგ შემთხვევაში ისინი ინვალიდის სავარძელს შეიძლება მიეჯაჭვონ. შემდეგ უკვე მკურნალობა აზრს დაკარგავს.  - მიყვება თეა. თემუკასაც მალე დასჭირდება ბიოლოგიური პრეპარატი. ამ ბავშვებისთვის დილა ყველაზე რთული ყოფილა. უმოძრაოდ ყოფნის შემდეგ მოძრაობა უჭირთ და ტკივილებიც განსაკუთრებით აწუხებთ.



ჰოდა, სახელმწიფოს დახმარებას რაც შეეხება, ბიუჯეტში თანხა გამოყოფილია იშვიათი დაავადებების სამკურნალოდ. ნუსხა 2001 წელს შეადგინეს და ბევრი ისეთი დაავადებაა შესული, რომელიც საქართველოში საერთოდ არ გვხვდება. ისიც აღსანიშნავია, რომ წინა წლების გამოცდილებით, ყოფილა შემთხვევები, როცა თანხა აუთვისებელი დარჩენილა. როგორც ამბობენ, ეს იმიტომ ხდება, რომ თანხები არასწორად ნაწილდება. ამ დროს კი იუვინელური ართრიტით დაავადებული ბავშვები დახმარებას ელოდებიან.

ექიმები ამბობენ, რომ მთავარ პრობლემად ხარისხიანი და სწორი ინფორმაციის ნაკლებობა რჩება. მათი თქმით, ნუსხა თავიდანაა შესადგენი და, აუცილებელია იმის გათვალისწინება, რომ  ყოველ  დაავადებას ინდივიდუალური მიდგომა სჭირდება. ზოგ შემთხვევაში მედიკამენტია საჭირო, ზოგჯერ რეაბილიტაცია.......  ზოგადად, მიჩნეულია, რომ იშვიათი დაავადებები ისეთ კატეგორიას განეკუთვნება, რომლის დაფინანსება სრულად სახელმწიფომ უნდა აიღოს თავის თავზე.

იშვიათ დაავადებებზე გასულ წელს, ბიუჯეტში 5 მლნ ლარზე მეტი იყო გამოყოფილი. მთავრობა ახლაც ამბობს, რომ იშვიათი დაავადებები მომავალი წლის პრიორიტეტებში იქნება გათვალისწინებული. ბიუჯეტის პროექტი, ჯერჯერობით, განხილვის პროცესშია, მთავრობის  მთავარი პრიორიტეტი ჯანდაცვა კი არის, თუმცა,  როგორც ცნობილია, ძირთადი აქცენტები, კვლავ სოციალურ პროგრამებზე კეთდება.

თეა მშობელთა კავშირშიცაა გაწევრიანებული. 2011 წელს, იუვენილური ართრიტით დაავადებული ბავშვების მშობლებმა გადაწყვიტეს, ერთობლივი ძალებით ეზრუნათ მოსახლეობის ინფორმირებულობაზე დაავადების შესახებ, ისინი პერიოდულად  ხვდებიან სამინისტროს წარმომადგენლებს სრულიად კონკრეტული მიზნით. თუმცა, როგორც ამბობენ, მნიშვნელოვანი წინსვლა არ არის. სამინისტრო კი ამბობს, რომ ბიუჯეტში არ არის საკმარისი ოდენობით თანხა. ამიტომ ვერ ხერხდება დაავადებების სრული დაფინანსება. - თუ ცოტა ხანში ბავშვის მკურნალობა არ დამიფინანსეს, ყველაფრის გაყიდვა მოგვიწევს. არ დავუშვებ ჩემი შვილის ინვალიდის ეტლში გადაჯდომას, - მეუბნება თეა. თან ცდილობს, თემუკამ არ შენიშნოს. არ უნდა, ზემდეტად ააღლევოს. არადა, ვხვდები, რომ თემუკას ყველაფერი ესმის და თავს ვაჟკაცურად იკავებს.

ეზოში ბავშვები ისევ თამაშობენ ფეხბურთს. თემუკაც მათ მიშტერებია. ვიღაცას „ბარსელონას“ მაისური აცვია, გოლიც გაიტანა და ჟივილ-ხივილი ატყდა
- ფეხბურთი უყვარს ძალიან. თამაშობდა კიდეც კარგად, მონაცემებიც ჰქონდა, მაგრამ ახლა მალე იღლება, ყველა სახსარი სტკივა და ვერ იტვირთება, - ამბობს თეა და თვალებს იწმენდს.

- დედა, მე აუცილებლად გავხდები დიდი ფეხბურთელი. ოღონდ, მანამდე, ეზოში ჩასვლა და ბურთის თამაში უნდა შევძლო. ხომ გავხდები, დედა?
- ჰო, დე, გახდები, - ნაღვლიანად უღიმის თეა.

გულში რაღაც მწყდება. მაგრამ მაინც მაქვს იმედი, რომ თემუკა ფეხბურთელი თუ არა, სხვა პროფესიის ადამიანი გამოვა. ყოველგვარი ტკივილის გარეშე.

 
Powered by Blogger